Онцлох мэдээ: 2021 оны 3 дугаар сарын 2-ны өдрийн байдлаар манай орны зарим  гол мөрний мөсний зузаан өмнөх арав хоногоос 5-20 см нимгэрч, мөсний нягт багасаж, мөс хэврэгшиж байгаа тул  цаг хожих, зам товчлох зэргээр мөсөн дээгүүр явах болон авто тээвэр хийхгүй байхыг онцгойлон анхааруулж байна. УЦУОСМХ-н Гадаргын усны судалгааны хэлтэс 2021-03-01

Ажиглалтын мэдээ > Цаг агаарын мэдээ
Шинэчлэгдсэн: 2021-02-09 12:32:53

Хэвлэх

Сарын тойм

2021 ОНЫ 1 ДҮГЭЭР САРЫН УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

          Өвлийн саруудад Монгол орны нутаг дэвсгэр дээгүүр их даралтын орон зонхилон ажиглагддагтай  холбоотой цаг агаар гол төлөв тогтуун байдаг. Манай орны хамгийн хүйтэн 1 дүгээр сарын агаарын дундаж температур (1981-2010 оны дунджаар) Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг болон томоохон гол, нуурын сав газраар -30°С (-22°F) –аас хүйтэн, говь-цөлийн бүс нутгаар -11°С (12°F) –аас -17°С (1.4°F), бусад нутгаар -17°С –аас -23°С (1.4°F –аас -9.4°F) хүйтэн байдаг байна.

          Монгол орны хэмжээнд 1 дүгээр сард хур тунадас бага унадаг ба ойролцоогоор жилийн нийлбэр хур тунадасны 1 хувьтай тэнцдэг. Сардаа томоохон гол, нуурын сав газар болон Ховдын урд нутгаар 3-4 мм, Өлгий, Увсын зүүн хэсэг, Ховдын зарим нутгаар 1 мм –ээс бага, бусад нутгаар 1 –ээс 2.8 мм тунадас ордог байна.

Зураг 1. 1981-2010 оны 1 дүгээр сарын агаарын дундаж температур, нийлбэр хур тунадасны  газарзүйн тархалт

          2021 оны 1 дүгээр сарын агаарын дундаж температур 1981-2010 оны олон жилийн дундаж (ОЖД)-аас  1.05°С-аар дулаан буюу 1940 оноос хойш тохиолдож байгаа 26 дахь дулаан сар болж өнгөрлөө. Сарын дундаж агаарын температурын тархалтыг үзвэл  (Зураг 2)  баруун болон  хойд хэсгийн нутгуудаар ОЖД-аас 1.1-5.5°С –аар дулаан, төв, говь болон зүүн бүс нутгаар дунджийн орчим, Ховдын Цэцэг, Мөст, Төв аймгийн Алтанбулаг, Лүн сумд болон Дорноговь, зүүн аймгуудын ихэнх нутгуудаар ОЖД-аас -1.1 –ээс -4.0°С –аар хүйтэн байсан байна.

          Хур тунадасны хувьд тус сард Монгол орны хэмжээнд дунджаар 2.2 мм тунадас орсон. Бүс нутгаар авч үзэхэд (Зураг 2) Баян-өлгий, Завхан, Баянхонгор, Архангай, Өвөрхангай, Дундговь, Өмнөговь аймгуудын ихэнх нутгаар ОЖД-аас 20-40 хувиар бага,  Увс, Ховд, Говь-Алтай, Хөвсгөл, Булган, Төв аймгийг ихэнх нутгаар болон говийн болон зүүн бүсийн нутгийн зарим хэсгээр ОЖД-аас 20-60 хувиар их тунадас оржээ.

Зураг 2.  2021 оны 1 дүгээр сарын агаарын дундаж температур, нийлбэр хур тунадасны ОЖД-аас хазайх хазайлт

          Монгол орны нийт нутаг болон 4 бүсээр (баруун, төв, өмнө, зүүн) хуваан дундажласан 1 дүгээр сарын хоногийн дундаж агаарын температурын ОЖД-аас хазайх хазайлтын явцыг авч үзэхэд (Зураг 3-а) 1-р арав хоногт нийт нутгаар ОЖД-аас  -2-оос -10.3°С-аар хүйтэн, 2, 3 дугаар 10 хоногийн дунд хэсгээр цөөхөн хоногийн хүйтрэлт ажиглагдсан ба үлдсэн хугацаанд нийт нутгаар ОЖД-аас 0.4-аас 9.7°С-аар дулаан байлаа.

Хур тунадасны хоногийн явцыг авч үзэхэд (зураг 3-б) 3-р арав хоногт харьцангуй ахиу тунадас орсон. Ялангуяа төвийн болон зүүн аймгийн нутгаар илүү тунадас оржээ.

Зураг 3. Хоногийн дундаж агаарын температур, нийлбэр хур тунадасны ОЖД-аас хазайх хазайлт

 

          1 дүгээр сард хоногийн дундаж агаарын температур -30°С –ийг давж хүйтэрсэн өдрийн тоо Увс аймгийн Улаангом, Тэс, Баруунтуруун, Малчин, Завхан аймгийн Отгон, Баян-Уул, Тосонцэнгэл, Цэцэн-Уул, Ховд аймгийн Цэцэг, Баянхонгор аймгийн Байдраг, Төв аймгийн Алтанбулаг орчмоор 21-29 өдөр, нутгийн өмнөд хэсгээр ажиглагдаагүй ба бусад нутгаар 2-20 өдөр ажиглагджээ.

Зураг 4. -30°С-аас хүйтэн өдрийн тооны газарзүйн тархалт

          Тус сард агаарын температурын үнэмлэхүй их утга Дорноговийн Хөвсгөлд 5.8°С, хөрсний температурын үнэмлэхүй их утга Өмнөговийн Даланзадгадад 16°С хүрч ажиглагдсан бол  үнэмлэхүй бага утга Завханы Отгонд агаарт -47.2°С, хөрсөнд -50°С хүрч хүйтэрсэн. Хоногийн тунадасны үнэмлэхүй их утга Хөвсгөлийн Хатгалд ажиглагдсан ба 24-ний өдөр 4.7 мм тунадас оржээ. Харин агаарын даралтын үнэмлэхүй их утга Сэлэнгийн Сүхбаатарт 969.0 гПА, бага утга Баянхонгорын Баянбулагт 756.9 гПа хүрч тус тус ажиглагдсан. Салхины хурд хамгийн их нь Говь-Алтайн Бугатад 33 м/с хүрчээ.

Зураг 5. Тус сард ажиглагдсан экстремаль утгууд

Уур амьсгалын өөрчлөлт, нөөцийн судалгааны хэлтэс, УЦУОСМХ

Онцлох мэдээ

Улаанбаатар - 2021/03/06

8 цаг

-13 8
O
CF
Утаа

0 м/с

ӨНӨӨДӨР - 2021/03/06

0 32
O
CF
Үүлшинэ

6 м/с

Шинэ мэдээ

Санал асуулга

"Бороо шивэрнэ" гэсэн хэллэгтэй урьдчилсан мэдээг та юу гэж ойлгодог вэ?

google play app store